e
sv

Korkut Boratav’dan muhtemel iktidar değişikliğinde 6’lı masaya KKM uyarısı: ‘İhtiyatlı geçiş süreci’

125 okunma — 07 Mayıs 2023 02:36

İktidarın dövizdeki artışı durdurabilmek için icat ettiği kur muhafazalı mevduatların (KKM) büyüklüğü 2.1 trilyon lira ile rekor kırarken duayen iktisatçı Prof. Dr. Korkut Boratav’dan değerli ihtarlar geldi. Mümkün iktidar değişikliğinde 6’lı masaya, KKM’nin bir mühlet daha devam ettirilmesi, ihtiyatlı bir geçiş süreci uygulanması gerektiği ihtarında bulunan Boratav, “En büyük tehlikenin “iktidarın el değiştirmesi sonrasında döviz kurundaki ani bir patlama olasılığı” olduğuna dikkat çekti.

Boratav’ın KKM hakkındaki değerlendirmeleri şöyle: 

  • Kesinlikle ertelenmeli: 15 Mayıs’ta iktidar değişirse 6’lı masanın mutabakat metninde para-maliye siyasetlerinde neoliberal modele anlık geçiş ima ediliyordu. KKM’nin kaldırılması, bütçeye mali kural getirilmesi, bütçe açığını yasa ile sonlandıran bir kemer sıkma prensibi öngörülüyordu. Bunların ikisi de iktidarı devralan yeni bir takım için muhakkak ertelenmesi gereken tedbirler.
  • Yerel seçimi unutmasınlar: KKM, bugünkü iktidarın uyguladığı tutarsız, abartılı ve çok kuralların yanı sıra yerli aktörlerin dövize talebini sınırlayan tesirli bir garantidir. Yeni iktidar 11 ay sonra mahallî seçimlerin yapılacağını unutmasın, unutamaz da zati. “Saray iktidarı”nın son bulması için bilhassa büyükşehirlerde idarenin yeni iktidarda olması gerekiyor.
  • Yumuşak geçiş: En büyük tehlike iktidarın el değiştirmesi sonrasında döviz kurunda ani bir patlama mümkünlüğüdür. Bu nedenle hiç olmazsa bir yıllık yumuşak geçiş programı yapmaları lazım. Ali Babacan ki kendisi mali kural denilen abartılı veyahut çok tedbiri sahiplenen kişidir, bir televizyon kanalında “Geçiş süreci olması lazım” dedi. Bu sağduyu algılamasıdır umarım.
  • 1 yıllık geçiş süreci: Zelzele üzere çok acil kamu dayanağını gerektiren facianın gerisinden 6’lı masanın mutabakat metninin yeni baştan, bir yıllık geçiş süreci içinde dikkate alınması, düzeltilmesi, lokal seçimlerin politik sonuçlarını dikkate alacak halde yine inşa edilmesi gerekir.
  • İstikrarsızlığın işareti: Döviz kuru Türkiye toplumunda ve kamuoyunda iktisadın sıhhati ile ilgili temel gösterge olarak algılanır. Kurda ani bir patlama denetimsiz bir istikrarsızlığın işareti olur.
  • Dikkate alınmalı: Türkiye İş Bankası genel müdürünün bu hafta başlarında verdiği demeç var. KKM’nin sürmesinin zarurî olduğunu savunuyordu. Sağduyunun sesi, iktisadın kıymetli kurumlarından biri olan büyük bir özel bankanın genel müdüründen gelmiş. Uzun periyotlu tamir ve büyüme problemleri başka husus. Şu anda onu tartışacak durumda değiliz.
  • İhtiyatlı geçiş: Şu andaki sıkıntı kısa vadeli geçişin önümüzdeki siyasi takvimi de dikkate alarak yeni baştan düşünülmesi. Para siyasetlerinde inisiyatifi bankalara bırakmak lazım. Para siyaseti bankalara bırakılırsa, mevduat faizi özgür bırakılırsa faizler aslında kendiğilinden yükselecek.
  • Talimat veriliyor: Bankaların üzerindeki baskı kaldırılırsa – telefonla bankalara talimat veriliyor – hem kur hem döviz hesapları üzerinde bu tıp baskılar kaldırılırsa yani para piyasasında faizler bankalara bırakılırsa para siyaseti katı olur. Faizler üst çekilir.
  • Arjantin örneği: Neoliberal siyasetlere geçişte ihtiyatlı olunması gerekir. Neoliberal siyasetlere tam program olarak geçiş de savunulacak bir şey değil. İki  yıla yaklaşan bir müddettir IMF nezareti altındaki neoliberal siyasetler uygulanan Arjantin’de hem enflasyon hem de işsizlik ve büyüme göstergeleri çöküntü halinde.

“Kamu maliyesinde gevşek siyasetler lazım” diyen Boratav, “Özellikle sarsıntının yaşandığı bir ortamda, bütçenin gerekirse ek bütçeyle – muhtemelen gerekecek –  muslukların açılması lazım. Para siyasetinde ise inisiyatif bankalara bırakılırsa daralma yolunda seyredecektir. KKM uygulaması süregelerek, birtakım yumuşak tedbirler dikkate alınarak rezervlerin beslenmesi, teminata alınması üzere düzenlemeler gerekiyor” tabirlerini kullandı. 

  • Site İçi Yorumlar

En az 10 karakter gerekli