e
sv

Bilim insanları sonunda Ay’ın içinde ne olduğunu doğruladı

104 okunma — 09 Mayıs 2023 05:36

Araştırmacılara nazaran bu bulgular, Ay’ın merkezinin katı mı yoksa erimiş mi olduğuna yönelik uzun müddettir devam eden tartışmaya son noktayı koyabilir. Tıpkı vakitte Ay’ın ve Güneş Sistemi’nin tarihinin daha hakikat bir biçimde anlaşılmasını sağlayabilir.

Fransız Ulusal Bilimsel Araştırma Merkezi’nden astronom Arthur Briaud liderliğindeki grup, NASA’nın Apollo misyonunda elde edilenler de dahil olmak üzere Ay’la ilgili bir dizi data kümesini inceledi.

Bunun sonucunda gök cisminin iç yapısına bir modeller oluşturuldu.

Ekip daha sonra Ay’ın kütle çekim kuvvetine dair fizikî müşahedeleri bu modellerle eşleştirdi. Fizikî müşahedelere en uyumlu Ay jeolojisi simülasyonları oluşturuldu.

En âlâ eşleşme, Ay’ın katı bir iç çekirdeğe sahip olması gerektiğini gösterdi.

AY’IN TÜM YARIÇAPININ YAKLAŞIK YÜZDE 15’İ

Hakemli bilimsel mecmua Nature’da yayımlanan araştırmaya nazaran Ay çekirdeğinin dışındaki sıvı katman ve merkezdeki katı iç çekirdek, Dünya’nın iç jeolojisine hayli benziyor.

Dış çekirdeğin yarıçapının yaklaşık 362 kilometre, iç çekirdeğin yarıçapının da yaklaşık 258 kilometre olduğu hesaplandı.

İkisi toplamda Ay’ın tüm yarıçapının yaklaşık yüzde 15’ine denk geliyor.

Normalde Güneş Sistemi’ndeki objelerin iç yapısını anlamak için sarsıntıların ürettiği sismik dalgalar kullanılıyor. Bu dalgaların gök cisminin içinde yayılışını inceleyen bilim insanları, dalgaların içinden geçtiği gerecin yapısını anlayabiliyor.

Apollo vazifelerinde Ay’dan da sismik bilgiler toplanmıştı. Öte yandan bu bilgiler kâfi değildi. Çünkü hem sıvı çekirdek teorisi hem de katı çekirdek fikri bu sismik bilgilerle uyumlu görünüyordu.

Ancak yeni araştırma, Ay’ın iç çekirdeğini anlamak için daha sağlam sismik bilgiler toplamak üzere gök cismine yeni bir keşif seferi düzenlemeye muhtaçlık kalmadığını düşündürüyor.

2011’de NASA’nın gezegen bilimcisi Renee Weber liderliğindeki bir takım, Ay çekirdeğini incelemek için Apollo dataları üzerinde o zamanki en gelişmiş sismolojik teknikleri kullanmış ve çekirdeğin katı olduğu sonucuna varmıştı.

Briaud ve grubu elde ettikleri bulguların, 2011’deki bu araştırmanın teyidi olduğunu ve katı çekirdek fikri için oldukça güçlü bir delil teşkil ettiğini söylüyor.

Bulgular ayrıyeten Ay’ın evrimi için de birtakım kıymetli ipuçları verebilir.

Independent Türkçe’de yer alan haberde bilim beşerlerine nazaran Ay’ın birinci oluştuğu vakit güçlü bir manyetik alanı vardı ve yaklaşık 3,2 milyar yıl evvel bu manyetik alan zayıflamaya başladı.

Gök cisimlerinin manyetik alanlarının çekirdekteki hareket ve akımlar tarafından üretildiği biliniyor.

Bu nedenle Ay çekirdeğinin yapısının çözülmesi, manyetik alanın nasıl ve neden kaybolduğuna dair fikir verebilir.

Dünya’nın manyetik alanı gezegeni bir gözetici kalkan üzere sararak, yeryüzündeki canlıların uzayda hareket eden ve sıklıkla Dünya’ya çarpan radyoaktif parçacıklardan korunmasını sağlıyor.

Yaşam varlığını bu manyetik alana borçlu olduğu için bilim insanları, öteki gezegenlerin ve gök cisimlerinin manyetik alanlarıyla yakından ilgileniyor.

  • Site İçi Yorumlar

En az 10 karakter gerekli