e
sv

‘Görünmez engellilikte toplumsal farkındalık sağlanmalı’

129 okunma — 04 Aralık 2022 11:00

Bireylerin günlük hayatında olağan aktivitelere iştirakini kıymetli ölçüde engelleyen “Görünmez Engellilik” kavramıyla ilgili açıklamalarda bulunan Dr. Öğr. Üyesi Aybüke Ersin, hususa ait ihtarlar yaptı.

Ersin, “Görünmez engellilik, dışarıdan belirli olan ya da olmayan fizikî ve zihinsel birtakım tıbbi durumların şahısların günlük ömründe olağan aktivitelere iştirakini değerli ölçüde kısıtlaması ve engellilik yaratması olarak açıklanır” dedi.

NELER GÖRÜNMEZ ENGELLİLİK KAPSAMINDA?

Ersin şöyle devam etti:

“Başlıca bu durumlar; kısıtlı görme, işitme kaybı üzere duyusal yetersizlikler, HIV, AIDS üzere otoimmün bozukluklar, romatoid artrit, fibromiyalji üzere ağrı ve kronik hastalıklar, demans, bilişsel bozukluklar yahut öğrenme zorlukları, ruhsal teşhisli hastalıklar ve ruhsal bozukluklar (travma sonrası gerilim bozukluğu, depresyon vb.), uyku bozukluklarıdır. Görünmez engellilik ile ilgili toplumsal farkındalığın sağlanması ve toplumun bilinçlenmesi bireylerin günlük hayatlarında, iş hayatlarında, okullarda ve başka topluluklarda ek sıkıntılar yaşamaması için kıymetlidir.”

“RUHSAL HASTALIKLARDAN KAYNAKLANAN MAHZURLAR ÇABUCAK FARK EDİLMEZ”

Engellilik tarifinde yer alan “fiziksel yahut zihinsel bozukluk” kavramının, zihinsel bozukluk kısmında yer alan ruhsal hastalıklarla ilgili değerli bilgiler veren Dr. Öğr. Üyesi Aybüke Ersin “Depresyon, şizofreni, agorafobi, anksiyete bozuklukları, travma sonrası gerilim bozukluğu, kişilik bozukları, panik atak, obsesif kompulsif bozukluk, yeme bozuklukları, davranış bozuklukları, bipolar bozukluk, demans, toplumsal fobi ve başka fobiler üzere hastalıklar görünmez ruhsal hastalık mahzurları olarak tanımlanır. Ruhsal hastalıklardan kaynaklanan maniler fizikî maniler üzere dışarıdan çabucak fark edilmez. Fakat bu pürüzler bireyler için günlük misyonlarını yerine getirilmesini, günlük ömür aktivitelerine iştiraki ve hayat kalitesini olumsuz etkileyen pürüzler olarak karşımıza çıkar” dedi.

Yaşlanma ile görülen biyolojik, ruhsal ve toplumsal sorunların de bireylerin günlük hayat aktivitelerine olumsuz tesir edebildiğini belirten Ersin, şöyle devam etti:

  • “Yaşlılıkla birlikte gelen sıhhat problemleri, emeklilik süreci, çalışma hayatından kopuş ve sabit gelirli hayat yaşlı bireyin toplumsal iştirakinin önünde bariyerler oluşturabilir. Bu bariyerler görünmez bir engellilik durumunu da beraberinde getirir. Bununla birlikte yaşlı birey yaşadığı toplum içerisinde bir kısır döngüye girmekte ve diğerlerine bağımlı hale gelmektedir.
  • Ayrıca kronik hastalıklar da şahısta dışardan görünmese de duyularını ve aktivitelerini sınırlayan pürüzler yaratmaktadır. Kronik rahatsızlığa sahip olanlar mahzurlarını etraflarına kabul ettirmekte zorlanmakta ve mevcut sıhhat meselelerine ek olarak ruhsal ve toplumsal olarak da bu durumdan etkilenmektedirler. Görünmez engelliliğe neden olan, şahısların çaba ettiği en yaygın kronik hastalıklardan kimileri; kronik kas iskelet sistemi ağrıları, kronik teneffüs sistemi ve kardiyovasküler sistem hastalıkları, migren ve diyabettir.”

“ÇOCUKLARIN DA YAŞADIĞI GÖRÜNMEZ PÜRÜZLER VAR”

Toplumun büyük bir çoğunluğunu oluşturan çocukların da yaşadıkları birtakım görünmez pürüzlerin olduğunu hatırlatan Ersin, “Bu maniler çoklukla fizikî, toplumsal yahut eğitim ile ilgili çevresel faktörlerin iştiraki kısıtlanmasından kaynaklanır” dedi ve bu mahzurlara şu örnekleri verdi:

  • “Her çocuk farklı hallerde öğrenme yeteneğine sahiptir. Eğitimdeki standart öğretim usulleri kimi çocukların eğitime eşit biçimde ulaşmasını zorlaştırabilir. Örneğin; görsel öğrenme tipine sahip bir çocuk yalnızca işitsel yol kullanılarak öğretilen bir derste başarısız olabilir.
  • “Dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu olan bir çocuk, arkadaşına odaklanıp onu dinlemek, okul çantasını hazırlarken malzemeleri hatırlamak, günlük hayattaki rutinini planlamak ve sınıfta dakikalarca oturmak üzere hususlarda zorlanabilir.
  • “Otizm spektrum bozukluğuna sahip bir öbür çocuk için, dokunsal hassasiyeti nedeniyle kantin sırasında beklemek, birtakım akranlarına nazaran görsel ayrıntıları yüksek seviyede algılaması ve bundan rahatsız olması nedeniyle parkta oynamak, göz teması kurmakta zorlandığı için arkadaşıyla bağlantı kurmaya çalışmak büyük bir çıkmaza dönüşebilir.
  • “Disleksili bir çocuk için tahtadaki yazıları deftere kopya etmek, dans kümesinde başkalarıyla uyumlu formda dans etmek ya da ayakkabılarının bağcıklarını bağlamak epey vakit alabilir.”

Ersin, “Tüm bu üzere durumlar için rastgele bir tanıya sahip olan ya da olmayan bireylerin hayata iştirakini kısıtlayan görünmez engelleridir. Bu manileri görünür kılarak, toplumu bilinçlendirerek, eğitimde kozmik dizayn sistemlerini kullanarak, inovasyon teknikleri yardımıyla şahıslara uyarlanabilir eğitim sistemi oluşturularak, mikro ve makro seviyedeki çevresel düzenleme siyasetleri oluşturularak bireylerin hayata iştiraklerini artırmak büyük ehemmiyet taşımaktadır. Bugün ve her gün, herkes için erişilebilir ve adil bir dünya inşa etmek için yenilikçi tahlillerin yaygınlaştırılması hepimizin sorumluluğudur” dedi.

  • Site İçi Yorumlar

En az 10 karakter gerekli